Europa draait door
Europa draait door
Nov 20, 2020
#37 - Polen en Hongarije op ramkoers met Brussel: wat nu? (S02)
Play • 47 min
De Europese begroting werd afgelopen week afgeknald door Polen en Hongarije. De regeringen van de landen zijn het niet eens met een onderdeel over de rechtstaat, dus besloten hun veto uit te spreken. Hoe nu verder? In deze aflevering van Europa Draait Door is Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers te gast. Ze was onlangs in Polen en verdiepte zich ook in Hongarije. In beide landen worden onwelgevallige rechters ontslagen en media aan banden gelegd. Hoe kunnen wij hier als Europa een stokje voor steken?
Betrouwbare Bronnen
Betrouwbare Bronnen
Jaap Jansen - Dag en Nacht Media
160 - De val van het kabinet Rutte III
Het kabinet Rutte III trad af. Hoe bijzonder is dat eigenlijk? In deze editie van Betrouwbare Bronnen kijken Jaap Jansen en PG Kroeger naar de politieke actualiteit rond de kindertoeslagaffaire met een blik op de parlementaire historie en de discussie over aftreden, optreden, staatsrecht, de ‘Rutte Doctrine’ en het vraagstuk van de ministeriële verantwoordelijkheid sinds Thorbecke. Moest het kabinet wel weg? Moest minister Eric Wiebes wel meteen helemaal vertrekken als minister? En wat deed Lodewijk Asscher en zijn PvdA? Had Herman Tjeenk Willink gelijk met zijn kritiek op de Tweede Kamer. En hoe beoordelen we Klaas Dijkhoff met zijn achteloos opzijschuiven van de optie van vertrekken als ‘een gebaar van hoogst symbolische waarde’? PG herinnert eraan hoe in ons land kabinetten eerder struikelen dan vallen. Dat gaat soms nogal kolderiek. Van de jeneverbladen die Jan de Quay de kop kostten tot de woede van gereformeerden over de Paus in 1925 en van Limburgse ruzies over een lunch tot de VVD-woede over een luttele f1,65 forensentaks. Bij die laatste kabinetscrisis verblufte premier Ruud Lubbers niet alleen zijn mopperige coalitiepartner Joris Voorhoeve, maar misschien nog wel het meest zijn CDA-partijgenoten die hem het beste dachten te kennen. Maar soms vallen kabinetten wel degelijk op grote en principiële zaken, zoals Rutte III nu. Toch doe je er ook dan goed aan, heel scherp te kijken of het beeld aan de buitenkant hetzelfde is als het gedoe in de binnenkamers en de wandelgangen van het Binnenhof. Zo viel een kabinet over de Omroepwet, terwijl het vooral een zaak bleek van intern gedoe binnen de KVP, de partij van de premier, en de wens die man snel te dumpen. Zoiets speelde ook bij de epische drama’s in het kabinet Van Agt/Den Uyl/Terlouw, nu 40 jaar geleden, en bij de ondergang van Wim Kok als premier van Paars II. Duidelijk wordt dan ineens dat de aanleiding van een crisis meestal niet de reden van zo’n politieke explosie is. En daarom komen Jaap en PG tot een opvallende analogie van Rutte III met de instorting van een eerdere ministersploeg waarin ministers zich ook pijnlijk moesten verantwoorden voor een groot drama waarin hun apparaten vele steken hadden laten vallen. Dit laat nog eens zien dat er een fijnzinnig onderscheid bestaat tussen het beginsel van Thorbecke over ‘de ministeriële verantwoordelijkheid’ voor zowel het maken van beleid als het concreet toepassen en uitvoeren van beleidsplannen en het politiek essentiële vraagstuk van het vertrouwen dat een kabinet en een minister wel of niet geniet bij het parlement. Vaak worden die twee wezenlijke aspecten verward en zoiets is dan nogal eens reden tot politieke en staatsrechtelijke fouten en loze beweringen. PG heeft een dramatisch voorbeeld uit eigen belevenis in een indringend Kamerdebat, waarin het lot van een zeer stevig bewindsman toch aan een zijden draadje leek te hangen. Minstens zo opmerkelijk is het feit uit de politieke geschiedenis dat het nergens is ‘verplicht’ dat een kabinet zou moeten opstappen in een naargeestige situatie als die waarin Rutte III verzeild was geraakt met de kindertoeslagaffaire. Heel wat kabinetten bleven gewoon aan nadat zich politieke rampen voltrokken waarvoor zij toch echt geheel verantwoordelijk waren geweest. Ook in het recente politieke verleden! Het geheugen blijkt in Den Haag vaak opvallend kort. En hoe nu verder? PG doet de Kamer en de bewindslieden twee krachtige aanbevelingen. Ten eerste: een staatcommissie die de actuele omgang en betekenis van artikel 68 van de Grondwet snel en met groot gezag definieert. Alleen zo kan de politiek komen tot een breed aanvaarde wijze van handelen met openheid, transparantie en de soms noodzakelijke discretie bij het geven van advies door onafhankelijke experts en ambtenaren. En ten tweede: een soort onafhankelijke ‘tsaar’ die met een beperkt, uitermate slim ‘crisisteam’ de Belastingdienst en de uitvoeringspraktijk volledig op de schop neemt. Deze verantwoordt zich direct aan het kabinet en zorgt ervoor dat interne blokkades en ambtelijk gehannes worden opgeruimd. Zo’n in zulke apparaten gevreesde en gehate ‘gedelegeerd bestuurder’ heeft destijds de chaos bij de studiefinanciering binnen een half jaar opgelost. Zeg dus niet dat het niet kan: Roel in ’t Veld maakte dit huzarenstukje wel degelijk waar. ***  Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show *** Verder lezen Verklaring van minister-president Mark Rutte over het aftreden van het kabinet Kamerbrief met reactie kabinet op rapport 'Ongekend onrecht' Herman Tjeenk Willink - Kamer moet bij Toeslagen zelf in de spiegel kijken *** Verder luisteren naar eerdere afleveringen van Betrouwbare Bronnen 147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving 141 – Hans Vijlbrief: een nieuwe relatie overheid-burger in de strijd tegen het populisme 80 - Rutte en de ministeriële verantwoordelijkheid 68 - De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde *** Tijdlijn 00:00:00 – Intro 00:06:31 – Deel 1 00:35:28 – Deel 2 01:25:44 – Uitro 01:26:37 – Einde
1 hr 27 min
Het Mediaforum
Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Paul Jansen: “Als je als CNN in de studio staat te janken bij een verkiezingsuitslag, dan verlies je toch elke geloofwaardigheid”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Paul Jansen en Spraakmaker Hubert Smeets. Voor de mediamoment van Jansen en Kleijn kijken we naar Amerika. Het viel Jansen op dat er gisteren protesten in Amerika waren en dat hier eigenlijk weinig over is bericht. Waren de protesten vooral vanuit ‘links’ of ‘rechts’? Hoe kunnen we dat controleren? Waar ligt het aan dat dit niet groter in het nieuws was? Het mediamoment van Kleijn gaat over het moment dat Trump in de helikopter instapte bij het Witte Huis. Volgens hem is dat van grote symbolische waarde. Hoe werd hierover bericht door de grote nieuwszenders? Kleijn: “Hij werd echt een beetje uitgelachen door de commentatoren van CNN” Het was sowieso een groot mediaspektakel natuurlijk. Veel mensen, overal ter wereld keken naar de inauguratie. Hoe was de toon bij verschillende nieuwszenders? En hoe is het medialandschap veranderd tijdens Trump? Hoe kijken we vanuit Nederland naar de gepolariseerde media in Amerika? De kijk-, lees- en luistercijfers zijn in veel gevallen wel gestegen de laatste jaren. Jansen: “De media hebben veel gewonnen bij het mallotige presidentschap van Trump”. Wat verwachten onze mediakenners, welke rol moet de media gaan innemen de komende tijd? Gisteren hadden we natuurlijk ook de persconferentie van Mark Rutte en Hugo de Jonge, dit ging onder andere over de avondklok, maar ook over de andere maatregelen. Zoals de beperking van het thuisbezoek, de quarantaineplicht van 10 dagen voor reizigers die Nederland binnenkomen. Hebben journalisten een obsessie met de avondklok? Of waarom wordt er minder focus gelegd op de andere maatregelen? Smeets: “Ik begrijp de aandacht wel, want we krijgen gelazer”. Wordt er genoeg perspectief geboden? Volgens Jansen wordt er te weinig gekeken naar een exitstrategie.
25 min
More episodes
Search
Clear search
Close search
Google apps
Main menu